Trầm cảm sau sinh - Nguyên nhân và biện pháp phòng tránh kịp thời

5.0  (1 bình chọn)
0 bình luận
04/10/2022
 283

Trầm cảm sau sinh - Là một triệu chứng cực kỳ phổ biến ở phụ nữ sau khi sinh con xong, bởi lúc này tâm lý của người mẹ chưa được ổn định. Nếu gia đình và người thân không phát hiện và chữa trị kịp thời, có thể sẽ gây ra những nguy hiểm khó lường trước được, có thể ảnh hưởng đến tính mạng cả mẹ và bé.

Vậy có cách nào để phòng tránh hoặc chữa trị chứng trầm cảm sau khi sinh không? Câu trả lời là Có, để hiểu rõ hơn, mời bạn đọc khám phá cùng TopZ qua bài viết sau đây.

1. Trầm cảm sau sinh là gì?

Trầm cảm sau khi sinh (Postpartum Depression) là một rối loạn cảm xúc xảy ra ở phụ nữ sau khi sinh nữ. Bệnh lý này điển hình bởi sự giảm khí sắc kéo dài trong khoảng 1 năm đầu tiên. Ít người biết rằng, chứng trầm cảm sau sinh còn có thể ảnh hưởng đến nam giới nhưng tỷ lệ ít gặp nên không được đề cập nhiều.

Theo số liệu thống kê, có khoảng 10 – 20% phụ nữ sau khi sinh mắc phải rối loạn trầm cảm. Trong đó có 15% trường hợp xảy ra trong 3 tháng sau khi sinh và 15 – 25% xảy ra trong năm đầu tiên. Trầm cảm sau khi sinh không chỉ gây ra tình trạng buồn bã, mệt mỏi, thiếu tập trung,… mà còn sinh ra cảm giác chán ghét hoặc thậm chí là muốn giết cả con mình.

Trầm cảm sau khi sinh
Trầm cảm sau khi sinh là gì?

2. Dấu hiệu nhận biết trầm cảm sau sinh

Trầm cảm thực chất là một bệnh rối loạn cảm xúc do não bộ bị ức chế, rối loạn. Thông thường, nguy cơ mắc bệnh cao hơn ở nữ giới (gấp 2 lần so với nam giới) nên những biến đổi về sinh hoạt, hormone,… sau khi sinh có thể khiến bệnh bùng phát. Trầm cảm sau khi sinh thường biểu hiện qua những triệu chứng sau:

  • Tâm trạng cảm thấy buồn, thậm chí không biết lý do vì sao buồn, vô vọng, trống rỗng, hay thấy quá tải về mọi thứ xung quanh.
  • Khóc thường xuyên, khóc nhiều hơn bình thường, thậm chí không biết lý do vì sao lại khóc.
  • Luôn cảm thấy lo sợ, sợ hãi.
  • Buồn phiền, cáu kỉnh, bồn chồn.
  • Rơi vào trạng thái mất ngủ, không thể yên tâm ngủ say, hoặc ngủ quá nhiều.
  • Khó khăn khi tập trung, mất tập trung, khó đưa ra các quyết định.
  • Giận dữ, mất kiểm soát.
  • Không quan tâm đến bản thân, thấy không còn các sở thích như ngày xưa.
  • Đau đớn về cả thể chất và tinh thần, nhức đầu, đau dạ dày, đau cơ, mệt mỏi.
  • Ăn quá ít, không muốn ăn, có trường hợp lại ăn rất nhiều.
  • Ngại tiếp xúc với người khác, xa lánh người thân, bạn bè, thậm chí không muốn gần gũi với con.
  • Không tin tưởng khả năng có thể che chở, bảo vệ và nuôi dưỡng cho con.
  • Xuất hiện các ý nghĩ làm hại bản thân và con.
Trầm cảm sau khi sinh
Dấu hiệu nhận biết trầm cảm sau khi sinh

Xem thêm: Nám da khi mang thai và các biện pháp an toàn giúp cải thiện tức thì

3. Nguyên nhân gây trầm cảm sau khi sinh

Hormone thay đổi đột ngột

Sau khi sinh nở, nồng độ hormone progesterone và estrogen sụt giảm một cách đột ngột. Ngoài ra, sự sụt giảm của hormone tuyến giáp trong giai đoạn này cũng góp phần gây ra chứng trầm cảm.

Mất ngủ/ thiếu ngủ

Mất ngủ/ thiếu ngủ và trầm cảm là hai chứng bệnh có mối tương quan qua lại. Trầm cảm có thể gây ra các triệu chứng rối loạn giấc ngủ và tình trạng mất ngủ kéo dài cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh, đồng thời khiến bệnh tiến triển nặng hơn.

Di truyền

Nguy cơ mắc chứng trầm cảm sau khi sinh có thể cao hơn ở những trường hợp có người thân trong gia đình mắc chứng bệnh này. Hoặc người mẹ từng có tiền sử bị trầm cảm ở những lần sinh trước.

Sang chấn tâm lý

Sang chấn tâm lý được xem là nguyên nhân phổ biến gây trầm cảm sau sinh bên cạnh rối loạn hormone. Tâm lý bị kích động có thể bắt nguồn từ:

  • Mâu thuẫn trong quan hệ vợ chồng và các mối quan hệ gia đình
  • Sinh khó, trẻ sinh ra mắc bệnh bẩm sinh, nan y hoặc con chết ngay sau khi sinh
  • Lo lắng quá mức về việc chăm sóc con cái (thường gặp ở người mang thai khi tuổi còn nhỏ, lần đầu tiên làm mẹ,…)
  • Phải tự mình chăm sóc con cái, không nhận được sự hỗ trợ từ bạn đời và người thân
  • Thiếu sự quan tâm, không có người động viên và chia sẻ. Một số nam giới cũng có thể bị trầm cảm sau khi sinh do người vợ quá chú tâm đến con trẻ mà không quan tâm đến mình
  • Mang thai ngoài ý muốn, không hề biết bản thân mang thai cho đến khi sinh nở, con ngoài giá thú
  • Không được nhìn mặt và chăm sóc con (mang thai hộ hoặc do bị ép buộc phải rời xa con do nhiều nguyên nhân khác)
  • Lo lắng về vấn đề tài chính, sợ con cái ảnh hưởng đến công việc

Những yếu tố nguy cơ

Ngoài ra, nguy cơ bị trầm cảm sau khi sinh cũng có thể tăng lên khi có những yếu tố như:

  • Tiền sử trầm cảm trước đó
  • Tiền sử rối loạn lo âu
  • Có tiền sử rối loạn lưỡng cực, đặc biệt type 2 (thể bệnh đặc trưng bởi giai đoạn trầm cảm nhiều hơn hưng cảm)
  • Gần ngày sinh phải đối mặt với những biến cố như mất việc làm, gia đình phá sản, mất người thân, bạo hành gia đình,…
  • Tiền sử lạm dụng ma túy và nghiện rượu
Trầm cảm sau khi sinh
Nguyên nhân gây trầm cảm sau khi sinh

4. Biện pháp điều trị và phòng tránh trầm cảm sau sinh

4.1. Điều trị bằng thuốc

Để khắc phục và điều trị trầm cảm sau khi sinh hiệu quả, điều quan trọng là chẩn đoán chính xác bệnh dựa vào triệu chứng bạn gặp phải cũng như các phương pháp chẩn đoán mà bác sĩ yêu cầu. Dựa trên tình trạng bệnh, bác sĩ sẽ chỉ định thuốc an thần, thuốc chống trầm cảm để điều trị phù hợp.

Theo liệu trình điều trị bằng thuốc thường kéo dài 3 - 4 tuần, chứng trầm cảm sau khi sinh sẽ cải thiện đáng kể. Song thuốc có thể gây ra một số tác dụng phụ như khô miệng, buồn ngủ,… Hãy thông báo cho bác sĩ về tác dụng phụ bạn gặp phải để cùng theo dõi. 

Một số trường hợp không đáp ứng thuốc hoặc phản ứng ngược lại với thuốc điều trị, khiến bệnh nặng hơn thì cần thông báo với bác sĩ để thay đổi liều lượng hoặc loại thuốc.

4.2. Điều trị không dùng thuốc

Phương pháp điều trị trầm cảm sau khi sinh bằng liệu pháp tâm lý được ưu tiên hơn, giúp nhiều mẹ sau sinh vượt qua vấn đề tâm lý nhanh chóng. Hầu hết các trường hợp trầm cảm nhẹ, chỉ cần tư vấn tâm lý thông thường cùng sự chia sẻ, hỗ trợ từ mọi người xung quanh cũng giúp mẹ vượt qua được bệnh.

Đôi khi sử dụng thuốc được chỉ định song song với liệu pháp tâm lý điều trị trầm cảm sau sinh. 

4.3. Biện pháp tự cải thiện

Bệnh trầm cảm sau khi sinh xuất phát rất nhiều từ suy nghĩ tiêu cực, buồn chán, lo âu quá mức của người mẹ. Có thể cải thiện đáng kể triệu chứng bệnh bằng các biện pháp đơn giản, thay đổi lối sống như:

  • Học cách thư giãn: Tâm trạng thư giãn, vui vẻ, yêu đời, thoải mái,… rất quan trọng để mẹ sau sinh vượt qua giai đoạn thay đổi khó khăn này. Hãy duy trì sở thích của bản thân với công việc nào đó để tinh thần thoải mái hơn, ngoài ra cũng nên hạn chế thức khuya, ăn uống khoa học, đủ chất để duy trì sức khỏe.
  • Giải tỏa tâm lý: Chia sẻ với người bạn tin tưởng giúp giảm áp lực tâm lý và tìm ra biện pháp tốt hơn cho vấn đề trong cuộc sống. Hãy thực hiện điều này trước khi áp lực tâm lý trở nên quá lớn gây ra trầm cảm sau sinh.
  • Ngủ nhiều hơn: Đa phần mẹ sau sinh trong những tháng đầu gặp phải tình trạng mất ngủ, ngủ không đủ giấc do chăm sóc con. Hãy nhờ đến sự giúp đỡ từ chồng và bố mẹ để có thời gian ngủ nhiều hơn, thay đổi sinh hoạt giờ giấc cùng con để tránh trầm cảm.
  • Tập thể dục: Vận động thể chất giúp cơ thể tiết ra hormone hưng phấn, giúp tinh thần khỏe mạnh và sức khỏe cũng được cải thiện, đẩy lùi nguy cơ bệnh lý.
  • Tin tưởng vào bản thân: Điều quan trọng trong khắc phục và phòng ngừa trầm cảm sau khi sinh là bản thân người mẹ cần nhận thức rõ về vai trò của bản thân và tin tưởng vào bản thân. Bạn có đủ khả năng nuôi con và giúp con phát triển dựa trên bản năng làm mẹ cũng như sự tìm hiểu, học tập từ phương tiện truyền thống, từ những người xung quanh. Vì thế không nên quá lo lắng hay tự trách bản thân mỗi khi con quấy khóc hay cảm ốm.

Bên cạnh sự thay đổi từ chính người mẹ, người thân trong gia đình, đặc biệt là người chồng có vai trò quan trọng, tác động rất lớn đến tình trạng bệnh trầm cảm sau sinh. Hãy trao đổi, quan tâm, chia sẻ với thai phụ và mẹ sau sinh nhiều hơn để giảm áp lực tinh thần cũng như ngăn ngừa căn bệnh trầm cảm sau khi sinh xảy ra. 

Xem thêm: Top 10 Trang web về mẹ và bé cung cấp thông tin đầy đủ nhất

Nếu bạn đang có người thân là phụ nữ mới sinh, hãy quan tâm và chăm sóc họ nhiều nhất có thể nhé! Nếu bạn là phụ nữ mới sinh con xong, hãy suy nghĩ tích cực, lạc quan để tránh rơi vào tình trạng trầm cảm sau sinh nhé! Cảm ơn bạn đã quan tâm bài viết mà TopZ đã tổng hợp.

Đánh giá:

Bình luận

Vui lòng đăng nhập để bình luận.

Hãy để lại bình luận của bạn tại đây!

Thông báo